Herkomst
Toen de buitenlandse jachthonden nog niet zo in de mode waren werden in Friesland twee inheemse rassen voor de jacht gebruikt, de Stabyhoun en de Wetterhoun.
De Staby werd veel gebruikt bij de jacht op haar- en veerwild, zoals die toen nog algemeen op de hoge zandgronden van Friesland werd beoefend.
Het was de hond van de kleine man, die met hem ging jagen, maar hem ook gebruikte als waakhond en voor het onschadelijk maken van ongedierte, zoals bunzings, mollen, ratten en zelfs, in de 19e eeuw, otters.
De Staby, in Friesland ook wel Bijke genoemd, zorgde voor aanvulling van het vaak karige arbeidersloon; de mollenvellen brachten een aardige bontprijs op.
Ook nu nog wordt hij als verdelger van ongedierte zeer gewaardeerd.
Na de introductie van Pointers en Setters in het midden van de 19e eeuw verloren ze hun populariteit.
De Stabyhoun is ongetwijfeld verwant aan de Drentsche Patrijshond en de Kleine Münsterländer, die in naburige provincies voorkwamen en verondersteld wordt dat ze afstammen van de spanjoelen of spaniels die tijdens de Spaanse bezetting meegekomen waren naar het noorden. Men vindt Stabyhounen afgebeeld op schilderijen van o.a. Jan Steen, al zijn die afgebeelde honden kleiner van stuk. In 1942 is begonnen met gerichte fokkerij.
Algemeen voorkomen
Een eenvoudige, krachtig gebouwde Staande Hond met een iets rechthoekig lichaam, die in grootte tussen de Drentsche Patrijshond en de Kleine Münsterländer in staat.
Schofthoogte reuen 53 cm, teven 50 cm
Gewicht ongeveer 20-25 kg
Vacht Lang en sluik over de hele romp, op het hoofd kort.
De kleur is zwartbont of bruinbont.
Gebruik Nog altijd het 'hondje van de boeren', dat met zijn fijne neus de mollen onder de grond opspoort, waarbij hij gaat voorstaan.
Hij is voor het werk als Voorstaande Hond enigszins verdrongen door buitenlandse rassen.
Gezondheid Fokdieren worden onderzocht op het voorkomen van heupdysplasie.
Aard De Stabyhoun is trouw, goedaardig, schrander en waaks.
In huis is hij rustig en lief als huishond.
Nooit vals of bijterig.
Bijzonderheden De lange beharing dient regelmatig geborsteld en gekamd te worden.